मोठा इशारा! उष्म्याचा कहर अन् वादळी पाऊस! महाराष्ट्रातील २८ जिल्ह्यांना येलो अलर्ट; पुढील ३ दिवस धोक्याचे, गारपिटीचा धोका
जामखेड टाइम्स वृत्तसेवा : एकीकडे विदर्भात वर्धा जिल्ह्याने ४५ अंश सेल्सिअसचा उच्चांक गाठला असताना, दुसरीकडे राज्यातील अनेक भागांत वादळी पावसाने रविवारी थैमान घातले. काही भागात जोरदार गारपीट झाली. महाराष्ट्रात एकाच वेळी उष्णतेची लाट आणि अवकाळी पावसाचे हे विरोधाभासी चित्र सोमवारी (ता. २०) पाहायला मिळणार आहे. केंद्रीय हवामानशास्त्र विभागाने (IMD) राज्यातील तब्बल २८ जिल्ह्यांसाठी येलो अलर्ट जारी केला असून, पुढील तीन दिवस — म्हणजेच २० ते २२ एप्रिल — हे राज्यासाठी अत्यंत धोकादायक असणार आहेत.
मागील २४ तासांत कुठे पडला पाऊस?
रविवारी (ता. १९) सांगली जिल्ह्यातील अनेक भागात जोरदार वादळी पाऊस झाला. अनेक भागांत जोरदार गारपीट झाली. तसेच सोलापूर शहरात दमदार पावसाने हजेरी लावली. सिद्धेश्वर पेठ, मुस्लिम बादशाह पेठ, बेगम पेठ, मंगळवार बाजार आणि कोतम चौक परिसरात विजांच्या कडकडाटासह जोरदार पाऊस कोसळला. अनेक भागांत वीजपुरवठा खंडित झाल्याने नागरिकांची मोठी गैरसोय झाली.
अक्कलकोट तालुक्यात तर गारपिटीसह मुसळधार पावसाने बोरेगाव, हन्नूर आणि दर्शनाळ या गावांना झोडपले. अवकाळी पावसामुळे काढून ठेवलेल्या शेतीमालाचे मोठे नुकसान झाले असून बळीराजा पुन्हा एकदा संकटात सापडला आहे.
अकोला शहरातही रविवारी रात्री वादळी वाऱ्यासह हलका ते मध्यम पाऊस बरसला. अग्रेसन चौक, सिंधी कॅम्प चौक आणि अशोक वाटिका परिसरात जोरदार वाऱ्यामुळे रस्त्यांवर धूळ उडाली. अनेक दुकानदारांनी घाईघाईने दुकाने बंद करून सुरक्षित आसरा घेतला. नागपूर हवामान विभागाने वर्तवलेला अंदाज तंतोतंत खरा ठरला.
सांगली शहर आणि परिसरात रविवारी दुपारनंतर निसर्गाचा मोठा प्रकोप पाहायला मिळाला. कडाक्याच्या उन्हाच्या काहिलीनंतर आलेल्या विजांच्या कडकडाटासह आणि वादळी वाऱ्यासह पावसाने जिल्ह्याला अक्षरशः झोडपून काढले आहे.तासगाव तालुक्यातील नागाव (नि.), कुमठे फाटा, कवठे एकंद या गावांना गारपिटीचा मोठा तडाखा बसला असून शेतीचे प्रचंड नुकसान झाले आहे.
तसेच मिरज शहरात जोरदार वाऱ्यामुळे वंटमुरे कॉर्नर येथे मोठे झाड उन्मळून पडले, तसेच वीजपुरवठा खंडित झाल्याने अनेक भाग अंधारात होते. वाळवा आणि पलूसमध्ये मोठे नुकसान झाले. वाळवा तालुक्यात वादळाने दोन शेतकऱ्यांचे कांदा पीक आणि ग्रीनहाऊसचे मोठे नुकसान झाले आहे.
सांगली शहरात कुपवाड रोडसह अनेक रस्त्यांवर पाणी साचल्याने वाहनधारकांची मोठी तारांबळ उडाली. सांगली शहर व परिसरात जोरदार गारपीट झाली. कडाक्याच्या उन्हात थेट काश्मीरचे चित्र निर्माण झाले. गारपीट सुरू असताना नागरिक गारा गोळा करताना दिसले. काही भागांत बोरांच्या आकाराच्या गारा पडल्या. अवकाळी पावसाच्या या संकटामुळे बळीराजा पुन्हा एकदा संकटात सापडला आहे.
राज्यावर पूर्वमोसमी पावसाचे सावट का?
हवामानशास्त्रीय कारणांचा विचार करता, सध्या उत्तर कर्नाटक ते मन्नारच्या आखातापर्यंत दक्षिणोत्तर दिशेने हवेचा कमी दाबाचा पट्टा सक्रिय आहे. महाराष्ट्र आणि कर्नाटकच्या सीमा भागात चक्राकार वारे वाहत असून पश्चिमी वाऱ्यांचा वेगही वाढलेला आहे. त्याचवेळी वायव्य भारतात समुद्र सपाटीपासून तब्बल १२.६ किलोमीटर उंचीवर ताशी ८० नॉट्स वेगाने जोरदार पश्चिमी वारे वाहत आहेत. या सर्व घटकांच्या एकत्रित परिणामामुळे महाराष्ट्रावर पूर्वमोसमी पावसाचे (Pre-Monsoon Rain) सावट ओढावले असून एप्रिल महिन्यातच पावसाळ्याची चाहूल जाणवत आहे.
२८ जिल्ह्यांना येलो अलर्ट — तुमचा जिल्हा आहे का यादीत?
हवामान विभागाने पुढील तीन दिवसांसाठी खालील जिल्ह्यांमध्ये वादळी वारे, विजांचा कडकडाट आणि संभाव्य गारपिटीचा येलो अलर्ट जारी केला आहे:
- कोकण विभाग: ठाणे, पालघर, रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग
- उत्तर महाराष्ट्र: धुळे, नंदुरबार, जळगाव, नाशिक
- पश्चिम महाराष्ट्र:अहिल्यानगर, पुणे, कोल्हापूर, सातारा, सांगली, सोलापूर
- मराठवाडा : छत्रपती संभाजीनगर, जालना, परभणी, बीड, हिंगोली, नांदेड, लातूर, धाराशिव
- विदर्भ: अकोला, अमरावती, चंद्रपूर, वाशीम, यवतमाळ
विदर्भात उष्म्याचा उच्चांक — पाहा आजचे तापमान
रविवारी नोंदवलेल्या कमाल तापमानात विदर्भाने राज्यावर वर्चस्व राखले. वर्धा ४५.०°से. हा राज्यातील सर्वोच्च आकडा ठरला, तर नागपूर ४४.२°से. आणि अमरावती ४४.०°से.वर पोहोचले. अकोला ४३.३, चंद्रपूर ४३.४, वाशीम ४३.६ आणि यवतमाळ ४३.८ अंशांवर राहिले.
पश्चिम महाराष्ट्रातही उकाडा जाणवत असून सोलापूर ४२.४°से., परभणी ४२.२°से. आणि जळगाव ४१.४°से.वर होते. राज्यातील नीचांकी तापमान धुळ्याच्या कृषी महाविद्यालयात १७.६°से. नोंदवले गेले — जे एप्रिल महिन्याच्या दृष्टीने उल्लेखनीय आहे.
देशातील इतर राज्यांत कसे आहे हवामान?
देशाच्या पातळीवर पाहता, IMD ने जवळपास १५ राज्यांमध्ये वादळी पावसासह सोसाट्याच्या वाऱ्याचा अलर्ट जारी केला आहे. दक्षिण भारतात तटीय आंध्र प्रदेश, तेलंगणा आणि कर्नाटकात २० ते २३ एप्रिल दरम्यान विजांसह पावसाचा इशारा आहे. केरळ, तामिळनाडू आणि पुद्दुचेरीमध्ये पुढील ४८ तासांत वादळी वाऱ्यांसह पाऊस येण्याचा अंदाज आहे.
हिमाचल प्रदेशात सध्या हवामान कोरडे असले तरी २३ एप्रिलनंतर पश्चिमी झंझावातामुळे पर्वतीय भागांत पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. मात्र पश्चिम मध्य प्रदेश, विदर्भ, छत्तीसगड, पूर्व उत्तर प्रदेश आणि राजस्थानात उकाडा कायम राहण्याचा अंदाज आहे.
नागरिकांसाठी महत्त्वाच्या सूचना
येत्या तीन दिवसांत वादळी वारे, वीज कोसळणे आणि गारपिटीचा धोका लक्षात घेता जिल्हा प्रशासनाने नागरिकांनी विशेष सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे. शेतकऱ्यांनी काढणी झालेला माल सुरक्षित ठिकाणी ठेवावा आणि वादळाच्या वेळी घराबाहेर पडणे टाळावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.